Kunstenaars Cox & Grusenmeyer en auteur en creatief denker Annelein Pompe spreken en performen op donderdag 23 mei in de KABK STOOR.

In deze tweede editie van de Cox & Grusenmeyer University worden studenten onderricht in ‘De Principiële Principes van Manipulatie’. Ten grondslag van deze syllabus ligt de praktijk van het Cox & Grusenmeyer universum – een evenwichtige optelling van 2 tegenpolen (C+G) – waaruit theoretische theoriën en praktische praktijken worden gedistilleerd. Aan de hand van real-life test-cases uit de praktijk van C+G krijgen de studenten inzichtelijke inzichten voorgeschoteld voor het toepassen van manipulatieve technieken in verscheidene grafische vraagstukken.

Auteur en eigenzinnige denker Annelein Pompe

Midden in Amsterdam woon ik samen met fictieve eenden. Verspreidt over de muren van mijn slaapkamer hangen hun portretten. Allen met een eigen naam en een beroep. De meesten zijn mannetjes, meneertjes. Ze dragen hun veren allemaal anders.

Wanneer ik ze aankijk is het van geen waarde dat ik hen heb gemaakt. Zij zien ze in mij de biologe die ik werkelijk zijn kan. De econoom, de journalist, de hospita, de archeologe, de Poolse drogist, de maagd, de min. Ik is een eend.

Helaas kan ik jullie niet aan mijn eenden voorstellen op het internet. Het is er de plek niet voor. Iemands levensverhaal vertel je niet even als er nog twintig volgen. Tenminste, niet als het zo verwant is aan je eigen leven. Het zijn misschien geen zelfportretten, maar door hun komst ben ik wel steeds vaker een eend.

Ik zal u hier dus niet kunnen vertellen waarom de Architect steeds kleinere kamers bouwt voor zijn beste vriend, en ik zal u niet vertellen waarom de Bibliothecaresse op haar buik slaapt.
De eend is een gewelddadig gedicht. De eend is vreemd. De eend is met al het gevogelte het zwijgen van God.

‘Wanneer ik ze aankijk is het van geen waarde dat ik hen heb gemaakt.’ Een verhaal over de logica van een ‘eigen wereld’ waarin de dieren en naamgeving een belangrijke rol spelen.

Studium Generale KABK
Donderdag 23-05-2013
Van 15:50 tot 17:00
Voertaal: Nederlands

KABK STOOR
Herengracht 38
Den Haag

De gehele installatie is verdeeld door de drie ruimtes van de galerie. De projectruimte, waar erotische scènes uit Thaise films worden getoond, de grote woonkamer met onder andere karaoke muziek en de kleine ruimte met verschillende media. Dit gesamtkunstwerk heeft de geschiedenis van Rungjang’s vaderland tijdens de koude oorlog als overkoepeld thema.

Overzicht van de expositie – foto door Jhoeko

Overzicht van de expositie – foto door Jhoeko

In de grote woonkamer heeft de kunstenaar verschillende objecten geplaatst die in een woonkamer thuishoren zoals een tv, banken, tapijt, foto’s aan de muur, kussens en kamerschermen. De ruimte van de galerie zelf suggereert dat het vroeger een woonkamer is geweest. Op die manier passen de meubels goed in de ruimte. Ondanks dat Rungjang huiselijke meubels heeft gebruikt is het gevoel van een warm thuis niet aanwezig. Later kwam ik erachter dat de tl-buizen aan het plafond niet alleen voor licht zorgen maar een groot onderdeel zijn van de installatie. Zij zorgen voor de koude en felle sfeer.

Overzicht van de expositie – foto Dóra Benyó

Overzicht van de expositie – foto door Dóra Benyó

Overzicht van de expositie – foto door Jhoeko

In dezelfde woonkamer is een installatie op de vloer te vinden. Deze installatie bevat twee Perzische tapijten waarop zitkussens liggen. Op het tapijt is een lcd scherm geplaatst waar shockerende foto’s van verschillende oorlogsgebieden als slideshow voorbij komen. Deze foto’s zijn ingezonden door meerdere kunstenaars, die zelf uit oorlogsgebieden komen. Men ziet veel oorlogsbeelden in de krant, op het nieuws en internet. Maar deze foto’s shockeren zo erg dat je er bij het kijken misselijk van wordt. Oorlog is in de beeldende kunst geen onbekend onderwerp en het word vaak in de media besproken. Daarom is het moeilijk om er een eigen draai aan te geven, toch vind ik dat het Rungjang is gelukt. De verschrikkelijke beelden terwijl je op een tapijt in de midden van de kamer zit en je de karaoke muziek op achtergrond hoort creëeren een contrast. Het wordt bijna ironisch.

Overzicht van de expositie – foto door Jhoeko

Het werk wat mij het meest heeft geraakt is de video in de kleinere ruimte. Op de video is een idyllische zonsondergang in de zee te zien vanaf een bergtop. Terwijl dit te zien is hoor je twee gesprekken tussen twee Thaise mannen.

Uit het eerste gesprek blijkt dat de twee mannen net zijn gevlucht en nu ergens onderduiken. In poëtische taal vragen ze zich af of de wereld een verschrikkelijke plek is of niet. De ene man vertelt een verhaal over een wraakactie uit zijn jeugd. Op zijn verjaardag werd zijn taart vernield. Hij beschuldigde de rattenfamilie die in hun woning leefden en besloot ze te vergiftigen. Nadat hij de familie dood aantrof begon hij te twijfelen of zij werkelijk de schuldigen waren. Hij had geen bewijs en zijn broertje had het ook kunnen doen. Later besefte hij dat hij iemand wilde beschuldigen voor de actie, het maakte hem op dat moment niet maar uit wie de dader was. Terwijl ik ratten afschuwelijke dieren vind krijg ik tijdens het luisteren naar dit verhaal toch medelijden met deze dieren. Naar mijn idee is dit verhaal een metafoor voor oorlog. Maar daarnaast gaat het ook over menselijk gedrag, namelijk onze egoïstische en donkere kant. Hoe je je kan gedragen, hoe je jezelf kan laten gaan, wanneer je iets verliest wat je heel graag had willen hebben.

Het tweede dialoog gaat over twee mannen die eerst met elkaar beginnen te flirten en daarna seks hebben. Deze conversatie is erg droog, ze vertalen hun daden letterlijk in woorden.

Overzicht van de expositie – foto door Dóra Benyó

Het beeld op de tv verandert niet. De zonsondergang is als het ware de eeuwigheid, een utopie. De natuur die altijd esthetisch blijft. Toch verandert de betekenis van het beeld door het horen van de twee verhalen. Bij het eerste gesprek straalt het beeld verlangen en geborgenheid uit. Het zou de ideale wereld kunnen zijn waarover ze filosoferen. Als de twee mannen daadwerkelijk gevlucht zijn dan kunnen ze zich daar hopelijk veilig voelen.

In het tweede verhaal geeft het beeld mij het gevoel dat ook deze mannen gevlucht zijn, maar vanwege hele andere redenen. Hier associeer ik het landschap eerder met vieze mannetjes in het bos die het stiekem met elkaar willen doen. Het poëtische wat ik tijdens het eerste verhaal ervaar wordt hier door de droogheid van de tekst compleet verstoord. Ik krijg bijna een grijns op mijn gezicht vanwege het Thaise gekreun.

Overzicht van de expositie – foto door Dóra Benyó

Aan de ene kant suggereert de tentoonstelling intimiteit en wordt je als toeschouwer geraakt maar aan de andere kant is er grote afstandelijkheid te voelen.

Ik had constant een extract and release gevoel. De kunstenaar wil dat je comfortabel op een kussen of een bank zit en gebruikt veel poëtische elementen maar tegelijkertijd zorgt hij voor fel licht, heftige beelden en vervelende karaoke muziek. Daarom bleef ik steeds tussen de grens van concept en vorm hangen. Honderd procent meegesleurd worden in het werk lukt niet, maar het laat me ook zeker niet koud. Daarom vertaalt de titel Faraway So Close! precies wat de expositie is.

De tentoonstelling is nog t/m 25 mei te zien.

Faraway So Close!
Arin Rungjang

West
Groenwegje 136 te Den Haag.

Zaterdag opende bij Nest de tentoonstelling Abstract Myths samengesteld door gastcurator Hans den Hartog Jager

——————

Iedere dinsdag maakt een kunstenaar een AanTekening naar aanleiding van een gebeurtenis of tentoonstelling in de Haagse kunstwereld.

Deze week is de AanTekening gemaakt door Joncquil.

© Joncquil 2013

Jegens & Tevens sprak met Nicole O’Niel over haar huidige expositie in kunstenaarsinitiatief 1646.
Aan de hand van een paar werken en onderwerpen probeerden we grip te krijgen op de achtergrond van haar werk.

BY DAYLIGHT
Bij “BY DAYLIGHT” verwacht je een soort ontwaken of een nieuwe toestand. Dit suggereert in eerste instantie een positief beeld van een nieuw begin. De ambivalente titel heeft echter iets dwingends , namelijk het vervullen van de dagelijkse plicht en het ontwaken uit de droom. “BY DAYLIGHT”  verwijst ook naar een gevoel. De teleurstelling, het confronterende economische gezichtspunt, een einde aan het sfeervolle kaarslicht. Het gevoel wat je krijgt wanneer de illusie verdwenen is en de nieuwsgierigheid eraf is.

Still uit Immanentia.

Immanentia
In Immanentia zie je een persoon die duidelijk van streek is maar waar je niet dichterbij komt. De afstand die ik creëer in het werk komt overeen met de afstand die je voelt in de realiteit, de afstand die wij als buitenstaander hebben. Zo ook als je iemand met mentale problemen probeert te helpen, je kunt nog zoveel je best doen maar je komt nooit achter de werkelijke kern van het probleem dus faal je in een zeker opzicht. Op die manier blijven we altijd vreemde individuen voor elkaar.
Het is een heel persoonlijk werk maar ook universeel. Ik denk niet dat emoties zomaar iets toevalligs zijn. Ze hebben zeker betekenis en zijn gericht op de wereld. Daarom zou je Immanentia ook als een politiek werk kunnen interpreteren. Hij is niet vanzelf zo geworden, zijn toestand is duidelijk gestimuleerd of ontstaan door de wereld die hij kent.

Angst
We leven in een tijd waar we nauwelijks nog alleen durven en kunnen zijn. Vooral in de tijd waarin we nu leven wil iedereen constant vermaakt worden. Zelfs op het toilet vind je posters. De moeilijkste opdracht voor de mens is om alleen met zichzelf in een kamer te zitten. En probeer het dan maar zo lang mogelijk vol te houden. De meeste mensen grijpen dan gelijk ergens naar omdat ze gek worden van hun gedachtes of omdat ze hun gedachtes niet onder controle kunnen houden. Alles komt in een keer op hen af. Ik denk dat we het zouden moeten stimuleren om alleen te zijn, dat we dat echt zouden moeten leren. Aan de andere kant vind ik dat iets heel beangstigends. Het probleem is dat mensen vaak ook een heel ander beeld hebben van zichzelf. Ze willen eigenlijk helemaal niet met zichzelf geconfronteerd worden. Als ze zichzelf terugzien op camerabeelden dan schrikken ze ervan. En dat heeft toch heel veel betekenis: dat we onszelf anders waarnemen of definiëren dan een ander dat doet. Op die manier denk ik ook altijd dat een ander een beter oordeel over jou zou kunnen geven dan dat je dat zelf kunt. Je manipuleert jezelf altijd tot wat jij wilt of wat jij denkt dat waar is. Dan heb je het ook weer over het medium video. Met video kun je altijd de werkelijkheid naar je hand zetten. Je kunt de manier waarop wij naar de wereld kijken verscherpen en sturen. Daarom denk ik dat video het beste bij mij past omdat ik dat constant wil doen. Ook is video interessant omdat het altijd een soort verwachting schept. Je weet al dat het ergens heengaat. Je hebt een soort tijdsbestek en creëert zo een soort verwachting.

Overzichtsfoto van Life is Beautiful.

Life is Beautiful
Herhaling en duur zijn belangrijk in mijn werk. Hoe lang mijn werk duurt verandert ook gelijk wat ik ermee wil zeggen. In het geval van Life is Beautiful heeft het ritmische iets heel dwingends, iets onrustigs. Wat mij in eerste instantie eigenlijk interesseerde is dat wel dat allemaal wel eens doen: in zo’n blad bladeren met allemaal gemanipuleerde emoties en dat doen we vaak op een emotieloze manier. Tegelijkertijd ben ik geïnteresseerd in waar we mee bezig zijn in ons hoofd als we ergens naar kijken. Soms relateer je je gedachtegang aan hetgeen wat je ziet maar ook heel vaak kun je afdwalen. Ook in dit werk, als we daar doorheen bladeren merken we dat op een gegeven moment het kijken verandert in staren. Eerst is het misschien grappig maar het wordt steeds serieuzer, het heeft een donkere ondertoon,  als je er nog langer naar kijkt zou je misschien blindstaren, een beetje zoals je in een tijdschrift doet.

Overzicht van de tentoonstelling

To hear What One is seeing and to see What One is hearing
De setting is die van een pornofilm of cheesy low-budget film. De camera zoomt in op haar gezicht. De muziek wordt in eerste instantie waarschijnlijk opgevat als filmmuziek, dat is het ook, een compositie van de componist Philip Glass, die veelal filmmuziek componeert. Door de setting en de seksuele spanning wordt er een verwachting gesuggereerd, maar daar wordt niet echt iets mee gedaan. Op een gegeven moment begint het je misschien te irriteren en denk je: nu heb ik het wel gezien. Des te langer je ernaar kijkt des te intiemer het eigenlijk wordt en hoe meer er wordt ingespeeld op het intuïtieve begrip van de toeschouwer, waardoor je als het ware een soort intuïtieve band voelt met de vrouw. Na een poosje begin je ook te begrijpen dat die muziek eigenlijk een soort gedachtegang ondersteunt of begeleidt, de psychische toestand als het ware synchroniseert. Uiteindelijk blijkt dat zij aan het luisteren is naar die filmmuziek en daarop haar eigen commentaar geeft. Dat commentaar is nihil, maar je had aan de andere kant nooit kunnen verwachten dat zij zou weten wie de componist is van het stuk waarnaar ze heeft geluisterd. Het is niet de bedoeling om haar voor paal te zetten. De cliché wordt hier enigszins bevestigd maar we komen ook niet veel meer te weten over haar. Dus ze blijft altijd daar hangen, in het werk zelf. Dat vind ik belangrijk, dat er niet teveel van de mensen wordt prijsgegeven. Het zijn ook echte mensen met echte emoties. Geen acteurs. Ik vind het interessant dat zodra de camera ertussenin staat, men opeens heel anders gaat reageren. Je ziet de twijfel en onzekerheid, het lijkt net alsof de camera hun gaat beoordelen en veroordelen. Ook is die vrouw een soort prototype van hoe veel meisjes zich kleden tegenwoordig volgens het gepornografiseerde, mag ik wel zeggen, modebeeld. Het is aan de toeschouwer om het werk te interpreteren volgens hun eigen morele waarden.

Overzicht van de tentoonstelling. Links: Monologue. Rechts: The Comical about Artistic Discharge.

Monologue
We zijn altijd wel aan het bidden op de een of andere manier, ook als je niet gelovig bent. Zo denken we op magische wijze de wereld naar onze hand te kunnen zetten. Meestal zijn het onmogelijke verlangens: “Laat hem alsjeblieft geen pijn lijden”. Onmogelijke onderwerpen, ook als je kijkt naar de logica van de natuur. Het is eigenlijk allemaal tegenstrijdig. We vragen zekerheid aan God die helemaal niet mogelijk is. We vragen iets aan hem wat tegen de natuur ingaat. “Laat mij voorgoed leven”, dat kan helemaal niet. Dit zijn eigenlijk soortgelijke vragen die er gesteld worden. Ze voeren monologen, het is de vraag of het ook aankomt. Voor dit werk heb ik aan gelovigen gevraagd of ze na zouden willen denken over waarover ze gaan bidden. Daardoor lijkt het allemaal een beetje geacteerd. Het is heel dubbel. Dat vervelende vond ik juist wel fijn. Iets dat tussen het acteren en het niet-acteren in zit.

New Conciousness
Je ziet een oude vrouw waaruit je kan opmaken dat ze niet zo lang meer te leven heeft. Hoe ouder je wordt hoe meer je tussen vier muren gaat leven. Wat je ziet is dat ze heel laat in de nacht of heel vroeg in de ochtend uit een soort droom wordt ontwaakt en ze door haar huis loopt, maar dit keer op een andere manier. Alsof ze een soort nieuw bewustzijn heeft en de ruimte op een andere manier waarneemt. Met een andere blik, alsof het passief geworden bewustzijn ineens wordt wakker geschud en de omgeving opnieuw waarneemt. Zo begrijpen wij, als toeschouwer, via een verandering van de intentie een object op een nieuwe manier. Alles krijgt opeens een andere betekenis, het komt bijna absurd of vervreemdend voor. Die shampoo, wat moet je daar in godsnaam mee en wat is dat eigenlijk? En die stoffen waarvan het gemaakt is? Tegelijkertijd is er die ademhaling die overal overheen blaast. Enerzijds het menselijke en anderzijds het onmenselijke. Het zit ook in een loop, het blijft zich herhalen waardoor je door de herhaling misschien in een spiritueel ritme komt. Er komt geen einde aan, ze verplaatst zich steeds door het huis.

Overzicht van de tentoonstelling. Boven: New Consciousness.

Evolution
Dit werk registreert het proces van een geleidelijke ontwikkeling, verandering van gevoelens in een bepaalde lijn. Ik wil daarmee eigenlijk zeggen dat lachen iets tijdelijks is. We vallen daarna weer terug in onze originele toestand maar in dit geval blijft de lach latent waarmee het lijden als het ware wordt vergroot. Dat zie je op de laatste foto, dat is een soort tussentoestand, hoewel dat de laatste foto is.

The Comical about Artistic Discharge
Hierin bezoek ik een willekeurige tentoonstelling en probeer ik op een non-verbale manier te communiceren met de werken die ik tegenkom. Dit uit zich in lach-uitbarstingen. Deze vorm van lachen is echter niet direct gericht op de specifieke werken maar eerder op kunst in het algemeen en daarbij op filosofie, dat onlosmakelijk verbonden is met kunst als nihilistische en wanhopige pogingen van de mens. Het Lachen is in feite een reactie op de menselijke beperkingen en wanhoop.

Lachen
Ik denk dat lachen een soort overwinning is. Een soort komische viering.
Net zoals ik om verschijnselen en andere mensen kan lachen, ben ik ook in staat om om mezelf te lachen. Lachen is een vorm van kritiek en ontlading. Het lachen zelf is eigenlijk een probleem. Als ik ergens om lach weet ik niet waar ik om lach. Het kan zijn dat ik lach omdat dat zo grappig is maar dat is niet de réden waarom ik lach. Ik hoop ook dat je het werk beter begrijpt door het lachen zelf, doordat ik lach ga je ook anders naar de werken in die desbetreffende tentoonstelling kijken. Ik kan het lachen niet verantwoorden. Het blijft iets mysterieus.

BY DAYLIGHT van Nicole O’Niel is nog tot 25 mei in 1646 te zien.

Donderdag is het driedaagse festival begonnen. Vandaag (vrijdag) opent de expositie Spheres op drie locaties: Korzo Theater waar ArtScience vaker evenementen organiseert, GEMAK, De Hoop Catacomben (spannende plek naast de Grote Kerk, onder het stadhuis) en de Grote Markt. Zaterdag begint het met een symposium in Korzo over het onderwerp Spheres. Een Sphere kan worden vertaald als een bol en wordt tijdens dit festival gebruikt als metafoor voor de grenzen van kennis. Zaterdagavond wordt de expositie afgesloten met een afterparty in de Supermarkt (Grote Markt).

Artscience preview expo Spheres
16/17/18 mei

Voor Jegens en Tevens selecteert hij met regelmaat een aantal van zijn opnames in zijn eigen visuele column.
(Opklikken voor een grote afbeelding)

Een afscheidstentoonstelling van Rien Monshouwer, deel 2 van 2
Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten (t/m 31 mei)

Bas de Boer – Sunset

Vincent Schats – De Tekenrol

Eva Klee – Ik woon hier

Resi van der Ploeg – IVF versus krulspelden

Walter van Boven – Z.T.

Petra van Noort – Reference No: 6352, Name: Noi

Petra Knötschke – Tegendraads

Rien Monshouwer – Stadswandeling (een zelfportret)

Link: KABK

Vergeten nieuws: Heleen van der Weel, voormalig stadsbeiaardier van Den Haag, kreeg op 25 maart de Victorine Heftingprijs vanwege haar jarenlange inzet voor het culturele leven in Den Haag.

Heleen van der Weel was stadsbeiaardier tussen 1975 en 2012. In deze 37 jaar heeft zij op vele manieren geprobeerd de torens en klokken van de stad samen te brengen met de mensen in de stad.

—————————

Voor Jegens en Tevens selecteert hij met regelmaat een aantal van zijn opnames in zijn eigen visuele column.
(Opklikken voor een grote afbeelding)

Een afscheidstentoonstelling van Rien Monshouwer, deel 1 van 2
Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten (t/m 31 mei)

Sanne Maes – Nerves

Jolanda Jansen – Two Soli_ 11 Floor Piece

Melissa Cruz García – Voyeurism window

Dick Keulemans – Gratie

Thea Schulz – laten we eens ruzie maken

Roselyn van der Heul – Kataphraktoi no I [close-up]

Lily Wieskamp – Untitled

Van der Plas & Albrecht – Evidence

Link: KABK

Wil je vertellen wat er precies gebeurt tijdens zo’n gesprek?
We beginnen in dat kabinetje als een soort huiskamer waar ik iemand binnenlaat. Dat doe ik expres. Je kan er niet zomaar in, er hangt een koord voor en ik zit daar, ik doe het koord open voor iemand die begint aan de wandeling. Voor mij is dat de eerste handeling die uitnodigt een andere situatie in te stappen. Het is in ieder geval een andere situatie dan in de rest van het museum waar je alleen een bezoeker bent en rondwandelt. Je gaat iets aan, een soort commitment. Wat heb jij meegekregen tijdens dat eerste stuk? Daar was ik wel benieuwd naar.

Dat je een gesprek had en daarbij verschillende vragen stelde. Je had daarbij een structuur of aanknopingspunten in de vorm van bepaalde boeken die je had liggen waarvan je vroeg welke titel de bezoeker dan het interessantst leek. Daar las je dan iets uit voor. Het ging allemaal over identiteit en het ik, de ander en rollen. Of je een rol speelt. Het viel me op dat je een beetje aanstuurde op een kritische blik. Kritische vragen stelde over de wereld waarin wij ons bevinden hoe de ander die ervoer. En vervolgens de wandeling waar ik niets van heb meegekregen.
Een belangrijk onderdeel was ook wel dat ik bij iedereen vraag of ze koffie en thee willen drinken, koffie of thee eigenlijk. En iedereen reageert daar anders op. Er staat namelijk een kannetje en twee kopjes, sommige mensen reageren gelijk met “koffie” of “graag thee”, sommigen zeggen “huh dat kan niet allebei in dat kannetje zitten”. Die gaan gelijk detecteren “wat is er mis? Waarom doet ze dit?” Andere mensen laten dit heel makkelijk gebeuren. Vervolgens doe ik alsof ik koffie of thee inschenk, maar er zit niets in het kannetje. Nou klinkt het heel kinderachtig, omdat je dat vroeger ook deed met je kinderserviesje, maar het gaat om die drempel om gewoon te doen alsof. En te kijken tot hoever je daarin mee kan gaan. Dat is ook dat is weer een soort commitment met zijn tweeën, dat je samen afspreekt dat je thee hebt gedronken.
En voor al die andere mensen die daar staan te wachten lijkt dat misschien iets geks maar je gaat wel iets aan. Dit is wel een belangrijk beginpunt, het is een soort ijsbreker om op de filosofische toer te kunnen gaan. Heel veel mensen komen met een bepaalde verwachtingen: nu gaat ze een performance voor mij doen, nu gaat ze mij eens een fantastische rondleiding geven. Dat moet ik echt gelijk de kop indrukken. Het is een spelletje. Wel een echt spelletje. Het heeft een integere opzet. En het gaat vooral tussen jou en mij, en niet tussen al die andere mensen en niet over het museum. En dan wordt het interessant. Niet iedereen laat het toe maar wel heel veel mensen.

Daarna gaan jullie op pad, langs jouw installaties.
We gaan langs mijn installaties omdat die het gesprek een beetje op gang moeten kunnen brengen. En daar verwerk ik dan een aantal aspecten van Egon en Edith’s leven in. Die relateer ik aan een aantal vragen over hoe ik daarover denk of hoe jij daarover denkt. Er zitten ook een paar handeling in, er staat bijvoorbeeld een dia-projector in die eerste vitrine en die dia’s kun je alleen zien als je een wandeling doet. En een paar teksten en dat trappetje met dat kader. Daar nodig ik iemand uit om oog in oog met Edith te komen staan. Daar zit dan ook weer een verhaaltje bij. Dus het is elke keer een beetje balanceren tussen een gesprek, een verhaaltje en alles wat daartussen zit. En met sommige mensen bewandel je hele zijpaden en met sommige heel weinig.

Je hebt elke keer iemand anders voor je, een ander gesprek. Hebben bepaalde dingen je heel erg verrast?
Van tevoren had ik niet bedacht dat mensen zo open zouden zijn tegen mij. Er komen echt hele persoonlijke dingen uit. Persoonlijke twijfels zelfs van mensen die 65 zijn en die nog steeds twijfelen over de zin van het leven en hun positie daarin. En dat soort gesprekken komen er dus uit vaak, niet altijd.

Onee dat heb je dus ook nog op je 65e.
Ja dat zat ik dus ook te denken. Maar dat vind ik ook leuk aan dit publiek, dat er ook oudere mensen zijn. Hoe vaak praten wij nou met oudere mensen? Eigenlijk nooit toch er zit zo’n vette generatiekloof tussen. Ik vond het best wel bijzonder dat ik gesprekken heb gehad met mensen die echt al tegen de 70 aanlopen. Totale generatiekloof maar blijkbaar zijn er nog wel overlappende nieuwsgierigheden en twijfels. Bepaalde aspecten in het leven die ons allemaal met elkaar verbinden. Zonder dat ik te idealistisch wil klinken.

De inhoudelijke positie van de vitrines is mij nog niet helemaal duidelijk.
Het is een middel. Je merkt zelf dat het als je zo filosofisch gaat praten al snel abstract wordt. Dus die vitrines zijn er om een beetje bij de grond te blijven. En als een soort ruggengraat gaan we daar dan langs. Sommige onderdelen bespreken we wel en sommige niet, dat is ook prettig dat niet alles besproken hoeft te worden. Zo’n pop in een van die vitrines is afgrijselijk natuurlijk, ik vond het nu wel nodig omdat het toch om Egon Schiele gaat. Dus zo’n pop die dan een beetje lijkt op een van zijn zelfportretten. Hoe kan je nou weer kunst maken over iemand anders’ kunstwerk, dat is natuurlijk een belachelijke vraag. Ik moest daar ook een beetje de draak mee steken. Het is nodig voor de structuur, dus het heeft ook iets met regie te maken eigenlijk. Ik zie dat ook niet als losse werken ofzoiets. Het is puur een middel.

Is het één werk, het hele project?
Ja. Dat zie ik wel als een werk ja. Het is gewoon één interventie, voor mijn gevoel. Zo noem ik het het liefst. Sommige mensen noemen het een tentoonstelling maar dat is het natuurlijk helemaal niet. Voor mij is het een interventie.

Dus je reageert ook op het Gemeentemuseum.
Ik reageer op de traditie van het museum. Op de manier waarop ze normaal gesproken een tentoonstelling maken, het museum is tot nu toe vrij ouderwets gebleven natuurlijk in de tentoonstellingen die ze lieten zien. Toen ik gevraagd werd om een project te verzinnen rond dat schilderij dacht ik: “ik ga in ieder geval niet op mijn 25e een tentoonstelling maken in het Gemeentemuseum”. Daar ben ik gewoon veel te jong voor. Ik werk heel erg met de context. En wat voor publiek zit daaraan vast? Nou ook best wel traditioneel publiek. Klassiek, zou ik bijna zeggen. Die hebben een verwachtingspatroon en de dan is er de manier waarop het museum omgaat met de communicatie waarmee ze haar publiek informeert over de werken. Ook heel klassiek: een zaaltekst, een belegen lezing en een officiële rondleiding waarin je allerlei feiten voorgeschoteld krijgt. Ik dacht al meteen: ik wil met die institutionele communicatiemiddelen aan de haal gaan waardoor het een totaal andere ervaring wordt. Meer een persoonlijke beleving van het museum waardoor je een meer jouw herinnering is en niet een algemene herinnering. Ik ben er niet tegen hoe het museum dat aanpakt maar het is niet mijn stijl. Dus ik vind het juist vet om daar een beetje tegenin te gaan en een beetje rebels te doen. Kijken hoever ik dat kan rekken.

Kan het niet zijn dat je met dit werk veel minder uit handen geeft. Anders dan bij een beeldend werk  wat toch een hele vrije associatie van de kijker oproept? Terwijl  in dit werk meer stuurt? We hadden het voor dit gesprek over toeval maar dat jij met dit werk minder toeval hebt. Het heeft ook te maken met macht.
Ja maar wat me wel opvalt is dat me elke vrijdagochtend, als ik weet dat ik dit ga doen, besef dat het alleen zal werken als ik me kwetsbaar opstel. Kwetsbaarheid is ook een instrument. Het moment dat ik daar ga staan met een plan, of een vooropgezette houding, dan komt er niets interessants uit. Dan anticipeer ik op het verwachtingspatroon van diegene die denkt dat ik een performance ga doen. Terwijl ik toeval toe moet laten. Dus ik denk dat het niet zo is. Ik denk dat ik evenveel toeval heb als diegene. Het is wel dat ik alles in goede banen moet leiden maar ik denk dat ik zelfs wel evenveel toeval Moet hebben, om hun ook het toeval te kunnen geven.

Het is een spel waarbij je kijkt hoeveel je uit handen kan geven en in hoeverre anderen jouw werk maken.
Het is wel mijn werk, daar ben ik heel streng in. Ze hebben wel invloed, en in die zin gebruik ik hun ook, maar ze hebben geen recht. Maar dat vind ik juist mooi, het overkomt je als publiek. Dus het is niet zo dat je eigenaarschap hebt over dat wat er is gebeurt. Het is alleen wel jouw herinnering of onze herinnering.

Hoe hangt deze vorm samen met de thematiek ?
Eigenlijk gebruik je in dit werk letterlijk menselijke interactie, om het ook te hebben over dingen als identiteit die bij uitstek gevormd worden door menselijke interactie. Tijdens je wandeling had je het erover dat de menselijke identiteit gevormd wordt door interactie met de ander. Door deze deels geënsceneerde interactie zou je kunnen zeggen dat jij de identiteit van de ander op dat moment bewust construeert.
Construeren is een te groot woord maar misschien wel invloed hebben op? Of ertegenaan schoppen ofzoiets. Wat dat betreft is wel die menselijke interactie, identiteit en de betekenis van dat alles is het onderwerp maar ook het medium. Maar zo werk ik ook heel graag. Maar dat heeft ook met dat analytische te maken. Dan moet ik het helemaal tot op het bot uitzoeken. En als iemand, het publiek, dat dan samen met mij kan dan wordt het nog interessanter. Want dan komen er allemaal impulsen en reacties vanuit diegene. Dus in die zin is diegene ook wel maker, want zonder die ander kan ik het niet.

In hoeverre zijn Edith en Egon Schiele eigenlijk noodzakelijk geweest voor dit werk?
Ze zijn heel noodzakelijk geweest om op dit onderwerp te komen. Doordat ik hun leven en tijd onderzocht kwam ik er eigenlijk vrij laat achter dat er veel overeenkomsten bestaan met onze tijd, en wat me daarin aantrekt. Het gaat meer over zijn zoektocht dan over zijn werk. En in hoeverre we dezelfde levens leven. Alleen met andere ingrediënten. Ze zijn een excuus om over grotere dingen te praten.

We hebben het nog niet over de rondetafelgesprekken gehad.
Hier geef je de regie eigenlijk weer uit handen door een expert over Weense kunst (Edwin Becker) aan het woord te laten.
Ja maar wel op een andere manier dan gebruikelijk is in het museum. Normaal gesproken zouden ze dat in de aula doen, met een spreker vooraan, die geeft een powerpoint, jij zit in het publiek en that’s it. Maar ik wist wel dat als ik dit onderwerp aan zou gaan dat ik dan de kunsthistorie niet zomaar over zou kunnen slaan. Dat kan gewoon niet dan ben je gewoon dom. Ik kan niet alleen maar zeggen hé het gaat over identiteit we gaan lekker kletsen. Het onderwerp is kunsthistorisch, het is een aanleiding om over meer te praten dan dat, maar hoe komt dat nou eigenlijk? En daar zijn die rondetafelgesprekken voor. Om een beetje achtergrondinformatie te geven maar ook persoonlijke binding met het onderwerp. Geïnspireerd op het Weense koffiehuis wat doen aan de orde van de dag was iedereen ging daarheen om te praten over wat er gaande was. Dat was zo’n goede manier om dit ook te doen: in het museum, achter de schermen, niet in de aula, koffie erbij, allemaal aan één tafel, allemaal gelijk en een beetje spelen met die vorm.

Vanmiddag van 14.00-17.00 is de laatste wandeling te maken met Puck Verkade als Edith Schiele in het Gemeentemuseum.
Zondag is het laatse rondetafelgesprek van 14.00-15.15.
De installaties zijn nog tot 14 juli te bekijken.

Portret van www.artistintheworld.com

Over studeren, doceren, weggaan en vooral je eigen gang gaan.
Deze vrijdag is er de afscheidstentoonstelling van Rien Monshouwer. Hij is sinds 1992 docent geweest op de KABK en heeft daar velen geïnspireerd met zijn gigantische kennis over alle (echt alle) kunstenaars en vriendelijk advies.
Kom ook om 17:00 het glas heffen op de docent die generaties kunstenaars bewust heeft gemaakt van hun context, of kom kijken hoe het hem is gelukt om werk van 55 kunstenaars in de Koninklijke Galerie te stoppen.

Met werk van:
Rien Monshouwer
Bas de Boer
Floris Kruidenberg
Johan Gustavsson
Myung Feyen
Clara Palli
Iede Reckman
Inez de Coo
Andrea Freckman
Els Snijder
Scarlett Hooft Graafland
Ineke Sleeuwenhoek
Liesbeth Bos
Jochem Rotteveel
Wieke Terpstra
Dorry Hughes
Marcel Koene
Ans Volkers
Judith Kleintjes
Petra van Noort
Roos Hoffmann
Eva Klee
Liesbeth van Woerden
Han Jordaan
Miranda Meijer
Ilse Duijvestein
Walter van Boven
Jolanda Jansen
Stephan van den Burg
Simone van der Heuvel
Thea Schulz
Sanne Maes
Eric Martijn
Marline van der Eijk
Yvo van der Vat
Klaas van Gorkum
Vincent Schats
Sara Rajaei
Marc Claeijs
Resi van der Plug
Francesca Vonck
Gerard Jakobs
Eva Murakeozy
Susanne Somer
Dick Keulemans
Ingrid Walda
Leonie van der Plas
Dodo Albrecht
Petra Knötschke
Lily Wieskamp
Sophie van Romburgh
Melissa Cruz
Roselyne van der Heul
Fieke Ypma
Rudolph Kempers

10 mei t/m 31 mei 2013
Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten

Openingstijden Galerie 1,2 & 3:
13:00 t/m 17:00 uur