Perfectionisme op kleine schaal

Een loep om van een kunstwerk te kunnen genieten, dat kom je niet elke dag tegen. In een tijdperk waarin metershoge en –brede doeken de aandacht trekken in musea is het leuk om eens te staren naar A4’tjes, en nog kleiner formaat, op zoek naar details.

paul nassenstein

Justice courtyard

Details

Maar al te vaak begint een reportage over een galerie of museum met ‘meteen in het oog springt…’ (vermoedelijk heb ik me er ook wel eens aan bezondigd) maar in dit geval is het eigenlijk het tegenovergestelde. Je loopt naar de werken van Paul Nassenstein en doet nog een paar stappen, en gaat nog wat dichterbij staan, tot je praktisch met je neus tegen het werk staat – een werk dat in de regel meestal nauwelijks groter is dan een ansichtkaart.

Galeriehouder Frey Feriyanto komt aanzetten met een loep en die blijkt echt nodig om alle details te zien. Nu zie je het pas goed. De aap die de kop van Hitler in het Colosseum uit een kooi probeert te pakken, terwijl een man met hand op de rug (als in een duel) schiet, terwijl andere apen lachend toekijken. Een tekening met alleen maar details.

paul nassenstein

Performance with Bob Ross in museum of modern art

En dat mannetje dat daar hangt uit een gat, is dat niet… (loep erbij…) juist, Bob Ross, die zijn vertrouwde schilderspalet uit zijn handen heeft laten kletteren. In dit werk is het kunstenaarscliché gevangen genomen.

Er is veel variatie en subtiele humor – ieder werkje heeft een laagje satire dat je er als kijker af kunt pulken. Het enorme lichaam waar vier hoofden uitkomen. De vier jazzartiesten die klaar staan voor een wereldoptreden in een kelder. Rijke, gouden eeuwse patriciërs die verdwaald zijn in een museum met moderne kunst. Je ziet zelfs karakters zich (tevergeefs) voor de kijker verstoppen achter pilaren.

paul nassenstein

The museum of modern art

En de associatie gaat alle kanten op. Quint Buchholtz in de eerste plaats. Ook langs in de gedachten komt de droogheid van strips van Windig & De Jong, de 8 bit stars (nog een voorbeeld) en als je zoals ik net in museum Meermanno naar miniaturen in oude bijbels hebt gekeken, dan valt ineens op hoeveel overeenkomsten er eigenlijk zijn met zulke oude werken.

paul nassenstein

The collector

De werken ogen niet te bedacht; ik denk dat er bij het bedenken van de taferelen redelijk veel improvisatie komt kijken. Toch weet Nassenstein precies waar hij mee bezig is en hoe hij de juiste droge toon te pakken krijgt. Op zijn eigen site heeft hij zijn werken ook opgedeeld in verschillende onderwerpen (interieurs, muziek, kolonialisme) die ongetwijfeld gelijke tred houden met zijn eigen interesses. Voor een squasher is het werk over squash bijvoorbeeld erg vermakelijk.

Wiskundig

Geen mannetjes of humor bij Stephan van den Burg. Zijn werken ogen koel, wiskundig en rationeel. Ze hangen gegroepeerd in een bepaalde volgorde. Frey Feriyanto vertelt dat een architect een van de series heeft aangekocht en dat is geen wonder; het lijkt bijna op een serieus ontwerp van een experimentele vloer.

Stephan van den Burg

Untitled

Maar het is niet minder gepassioneerd gemaakt. Hij tekent potloodgrafiet op plakband, plakt daar een nieuwe strook overheen, trekt die er vanaf, gaat naar het volgende velletje, zodat het eerste velletje weer ‘leeg’ wordt (alleen de lijnen blijven over), plakt daar de plakbandstrook, en zo verder. In de laatste variant mogen de plakbandjes ‘los’, alsof ze eindelijk vrij zijn uit hun knellende, wiskundige korsetten.

Het proces is hier dus net zo belangrijk als het resultaat zelf. Gedachten gaan naar de Nul/Zerobeweging.

Stephan van den Burg

Untitled scrambled drieluik

Mijn plakbandvirtuositeit kennende zou ik eindigen met grafiet over mijn hele gezicht – wat misschien nog een idee is voor Halloween – en dus heb ik grote bewondering voor dit perfectionisme op kleine schaal.

Stephan van den Burg

Untitled

Een andere tekening lijkt op een print van dna-gegevens (of een eerbetoon aan streepjescodes). Het is alsof de opdracht was om een wiskundesom te vertalen naar een kunstwerk. En zo komen de werken op mij ook over: als je kunst puur tot wetenschap zou terugbrengen, zou dit wel eens de uitkomst kunnen zijn.

Aan de overkant hangt een installatie met wat meer vrij werk, vrijwel allemaal Untitled geheten. Interessante combinaties van kleuren en materialen waar je lang naar kunt staren. Maar alles is vrij binnen de vastomlijnde kaders van de kunstenaar.

Stephan van den Burg

(detail)

Intuïtief

Als een reactie op die rationele werken hangen er in een bescheiden hoekje intuïtieve tekeningen van Sigrid van Woudenberg – werken waarbij juist geen sprake is van eenheid in stijl.

Het is puur gevoelsmatig werk, dat zie je direct. Daaruit komen bizarre portretten, waar een baaierd van mondiale inspiratie in te zien is… voodoo-elementen uit de Cariben, versieringen uit de Afrikaanse cultuur, oerinstincten van Aboriginal art. Maar het kan ook mijn fantasie zijn.

sigrid van woudenberg

Come as you are

Traditie lijkt een link te zijn tussen de werken terwijl de verrassende koperkleuren juist een link met kunsttradities leggen. Ze zitten in zekere zin in de lijn van een eeuwenoude traditie, van tekening tot kopergravure, zoals deze leraar van de Rhode Island School of Design laat zien in een filmpje van zeven minuten.

sigrid van woudenberg

Jungleyearning

Een tikkeltje lastig om te bepalen hoe ik de werken moet ervaren maar de experimenten met koper op papier in combinatie met zulke gevoelsmatige portretten smaken naar meer.

De expositie loopt nog tot en met 4 oktober.

Website Galerie Helder, website Paul Nassenstein, website Sigrid van Woudenberg, website Stephan van den Burg